İşçi, İş Kanunu’nun 24. maddesinde sayılan hallerden biri ortaya çıktığında iş sözleşmesini bildirim süresini beklemeden feshedebilir. Fesih, işçinin tek taraflı bildirimiyle sonuç doğurur. İşverenin kabul etmesi ya da imza atması gerekmez. Asıl mesele, feshe dayanak olan sebebin kanundaki hallerden birine uyması ve bunun daha sonra ispat edilebilmesidir.

Kanun üç grup sebep sayar. Birincisi sağlık sebepleridir. İşin işçinin sağlığını ya da yaşamını tehlikeye sokması gibi. İkincisi ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerdir. İşverenin işe girişte yanıltması, şeref ve namusa dokunan söz ve davranışlar, cinsel taciz, sataşma, gözdağı ve ücretin ödenmemesi bunların başında gelir. Üçüncüsü, işyerinde bir haftadan fazla işin durmasına yol açan zorlayıcı sebeplerdir. Ayrıntılı örnekler için haklı fesih nedenleri yazısına bakılabilir.

Haklı fesih bildirimi şu sırayla hazırlanır.

Önce sebep belgelenir ve yazışmalar, bordrolar, tutanaklar ve tanık isimleri toplanır.
Ardından fesih bildirimi hazırlanır.
Bildirim yazılı ve gerekçeli yapılır, tercihen noter veya güvenilir bir iletişim yoluyla gönderilir.
Metinde “istifa” yerine “haklı nedenle fesih” ifadesi kullanılır ve sebep açıkça yazılır.

Kanun şekil şartı aramasa da yazılı ve gerekçeli bildirim ispat bakımından büyük kolaylık sağlar.

Süreler de önemlidir. Ahlak ve iyi niyet kurallarına dayanan hallerde fesih hakkı, olayın öğrenildiği günden itibaren altı iş günü içinde kullanılmalıdır. Her halde fiilin üzerinden bir yıl geçtikten sonra kullanılamaz. Ücret ödenmemesinde ise işçiye ayrıca yirmi günlük bir çalışmaktan kaçınma hakkı tanınmıştır. Sürenin nasıl işlediğini altı iş günlük sürenin hesabı yazısında ayrıca bulabilirsiniz.

Haklı fesih yapan işçi kıdem tazminatı ve ödenmeyen diğer alacaklarını isteyebilir. Mahkeme sebebi yeterli bulmazsa fesih haksız sayılır ve tazminat hakkı doğmaz. Bu nedenle kararı vermeden önce sık yapılan hataları gözden geçirmek ve olayın somut koşullarını bir avukatla değerlendirmek isabetli olur.

Kaynaklar

İlgili sorular