Haklı fesih, tarafların bildirim süresini beklemeden iş sözleşmesini derhal sona erdirmesidir. Nedenler 4857 sayılı Kanun’un 24. maddesinde işçi, 25. maddesinde işveren için sınırlı sayıda gösterilmiştir. Bu listenin dışındaki bir sebep, tek başına haklı fesih sayılmaz.

İşçi açısından üç grup vardır.

Sağlık sebepleri, işin sağlık bakımından işçiyi tehlikeye sokması ya da işçinin sürekli buluştuğu kişinin bulaşıcı hastalığa tutulmasıdır.
Ahlak ve iyi niyete aykırı haller arasında işverenin işçiyi yanıltması, şeref ve namusuna dokunan söz ve davranışlar, cinsel taciz, ücretin ödenmemesi ya da eksik hesaplanması sayılır.
Zorlayıcı sebepler, işyerinde bir haftadan fazla işi durduracak hallerdir.

İşverenin sebepleri de aynı üç başlıkta toplanır. Hastalık veya devamsızlığın belli sınırları aşması, işçinin işverene karşı yanıltıcı beyanda bulunması, hırsızlık ve güveni kötüye kullanma, izinsiz ve ardı ardına devamsızlık, görevi yapmakta ısrar etmesi ya da işin güvenliğini tehlikeye düşürmek haklı fesih sebebidir. Ayrıca işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın bildirim süresini aşması da sebep olur.

Kullanım şekli en az sebep kadar önemlidir. 26. maddeye göre ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hallerde fesih hakkı, olayı öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde ve her halde olaydan itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Bu süreler sağlık ve zorlayıcı sebeplerde aranmaz. Feshin yazılı yapılması, sebebinin açıkça yazılması ve delillerin (tutanak, rapor, mesaj, tanık) önceden toplanması ispat açısından önemlidir.

Sonuç, kimin haklı olduğuna göre değişir. Haklı fesih yapan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. İşverenin ahlak ve iyi niyet sebebiyle haklı feshinde ise tazminat doğmaz. Karşı taraf feshin haksız olduğunu düşünürse yargı yoluna başvurabilir. Süre hesabı için altı iş günü kuralına, haklı ile haksız fesih ayrımı için fesih türleri yazısına, işçinin alacakları için haklı fesih alacaklarına bakabilirsiniz. Sebebin sınırı belirsizse bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.

Kaynaklar

İlgili sorular