Haklı nedenle sözleşmesini sona erdiren işçi başta kıdem tazminatı olmak üzere, işyerinden kalan bütün ücret ve ücret niteliğindeki alacaklarını isteyebilir. Bildirim süresi beklenmediği için ihbar tazminatı kural olarak bu listede yer almaz. Çünkü işçi bildirim süresini kullanmadan ayrılma hakkını kanundan almıştır. Bunun dışında kalan kalemler ise ayrı ayrı talep edilir.

Kıdem tazminatı, işçinin kanundaki haklı fesih hakkını kullanarak ayrılması halinde doğar ve çalışılan her tam yıl için hesaplanır. Mahkeme tazminatın geç ödenmesi durumunda mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder. Hesap yöntemi için kıdem tazminatı hesabına bakılabilir.

İşçinin ayrıca isteyebileceği kalemler şunlardır.

Fesih sebebi ücretin ödenmemesi ise ödenmeyen aylıklar.
Varsa fazla çalışmanın karşılığı.
Hafta tatilinde, ulusal bayramlarda ve genel tatillerde çalışmanın karşılığı.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti, sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde fesih tarihindeki ücret üzerinden ödenir.

Kanun ayrıca, derhal fesih yetkisini süresinde kullananların tazminat haklarının saklı olduğunu belirtir. Fesih işverenin kişilik haklarına saldırısından kaynaklanıyorsa, örneğin hakaret, mobbing ya da cinsel taciz söz konusuysa, işçi manevi tazminat da talep edebilir. Bunun için ayrı bir dava değil, aynı dilekçede ayrı bir talep kalemi yeterli olabilir.

Talepler zamanaşımına bağlıdır. Kıdem tazminatı ile yıllık izin ücretinde süre beş yıldır. Ücret alacaklarında da kanun aynı süreyi öngörür. İş sözleşmesinden doğan bu alacaklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır ve arabuluculuk süresince zamanaşımı durur. Alacakların ayrıntılı dökümü için işçilik alacağı davasının nasıl açıldığına göz atabilirsiniz.

Bütün bu haklar haklı fesih sebebinin mahkemede kanıtlanmasına bağlıdır. Sebep kanıtlanamazsa fesih haksız sayılır ve kıdem tazminatı düşer. Bu yüzden somut olaydaki delillerin bir avukatça değerlendirilmesi yerinde olur.

Kaynaklar

İlgili sorular