İşçi, İş Kanunu’nun 24. maddesinde sayılan hallerden biri ortaya çıktığında iş sözleşmesini bildirim süresini beklemeden feshedebilir.[1] Fesih, işçinin tek taraflı bildirimiyle sonuç doğurur, işverenin kabul etmesi gerekmez. Önemli olan, sebebin kanundaki hallerden birine uyması ve ispat edilebilmesidir.
Kanun üç grup sebep sayar. Birincisi, işin işçinin sağlığı ya da yaşayışı için tehlikeli olması gibi sağlık sebepleridir. İkincisi ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerdir. İşverenin işe girişte yanıltması, şeref ve namusa dokunan söz ve davranışlar, cinsel taciz, sataşma, gözdağı ve ücretin ödenmemesi bunlardandır. Üçüncüsü, işyerinde bir haftadan fazla işin durmasını gerektiren zorlayıcı sebeplerdir.[1] Ayrıntılı örnekler için haklı fesih nedenleri yazısına bakılabilir.
Haklı fesih bildirimi şu sırayla hazırlanır.
- Önce sebep belgelenir, yazışmalar, bordrolar, tutanaklar ve tanık isimleri toplanır.
- Bildirim yazılı ve gerekçeli hazırlanır, tercihen noter ya da güvenilir bir iletişim yoluyla gönderilir.
- Metinde “istifa” yerine “haklı nedenle fesih” ifadesi kullanılır ve sebep açıkça yazılır.
Ahlak ve iyi niyet kurallarına dayanan hallerde fesih hakkı, olayın öğrenildiği günden itibaren altı iş günü içinde kullanılmalıdır. Her halde fiilin üzerinden bir yıl geçtikten sonra kullanılamaz.[2] Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde ödenmeyen işçi ayrıca çalışmaktan kaçınabilir.[3] Sürenin nasıl işlediğini altı iş günlük sürenin hesabı yazısında bulabilirsiniz.
Haklı fesih yapan işçi kıdem tazminatı ve ödenmeyen diğer alacaklarını isteyebilir.[4] Sebep mahkemede yeterli görülmezse ayrılış haksız fesih sayılır ve tazminat istenemez. Bu riski azaltmak için ayrılmadan önce sık yapılan hatalara bakın.
İlgili sorular
