Fazla mesai ücreti, işçinin haftalık kırk beş saati aşan her çalışma saati için normal saat ücretine kanunun öngördüğü zammın eklenmesiyle bulunur. Uygulamada önce aylık ücret, işçinin normal çalışma saatine bölünerek bir saatlik ücret çıkarılır. Ardından aşan saat sayısı bu saat ücretinin zamlı haliyle çarpılır. Hesapta esas alınan rakam, vergi ve prim kesintilerinden önceki brüt ücrettir.

Sözleşmede haftalık süre kırk beş saatin altında belirlenmişse tablo biraz değişir. Bu durumda ortalama süreyi aşıp kırk beş saate kadar yapılan çalışma fazla sürelerle çalışma sayılır ve daha düşük bir zamla ödenir. Haftalık süre bazı haftalarda aşılsa bile, denkleştirme döneminde ortalama normal süreyi geçmiyorsa o saatler fazla çalışma olarak değerlendirilmez.

İşçi isterse zamlı ücret yerine serbest zaman da kullanabilir. İki çalışma türünde karşılık şöyledir.

Çalışma türü	Ücret karşılığı	Serbest zaman
Haftalık kırk beş saati aşan çalışma	Zamlı ücret	Her saat için bir saat otuz dakika izin
Ortalama süreyi aşıp kırk beş saate kadar çalışma	Daha düşük zamlı ücret	Her saat için bir saat on beş dakika izin

Bu izin altı ay içinde, ücret kesintisi yapılmadan kullanılır. Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayı gerekir. Fazla çalışmanın toplamı için ayrıca kanunda bir yıllık üst sınır bulunur.

Sık tartışılan konu, iş sözleşmesindeki ücrete dahildir kaydıdır. Yerleşik uygulamada böyle bir hüküm, ancak aylık ücret fazla çalışma karşılığını da rahatça kapsayacak kadar yüksekse geçerli kabul edilir. Aksi halde ek ödeme gerekir. İşveren her ödemede fazla çalışma kalemini ücret hesap pusulasında ayrıca göstermek zorundadır, bu yüzden pusula hesabı kontrol etmenin en kolay yoludur.

Kayıt tutulmamışsa fazla mesainin nasıl ispatlanacağı yazısı, ücret ödenmiyorsa işçinin izleyebileceği yollar yazısı işinize yarar. Somut bir hesapta bir avukattan görüş almak yerinde olur.

Kaynaklar

İlgili sorular