Sigortasız çalışan işçi, iş sözleşmesi sona erdiğinde kıdem ve ihbar tazminatını, çalışması boyunca hak ettiği ücret, fazla mesai ve yıllık izin alacaklarını talep edebilir. Sigortasız olması bu hakları ortadan kaldırmaz, yalnızca çalışmanın ispatını zorlaştırır.
Kıdem tazminatı, kanunda aranan hizmet süresini dolduran ve iş sözleşmesi kıdem tazminatına hak veren biçimde sona eren işçiye ödenir.[1] Sigortasız çalışılan sürenin kıdeme dahil edilebilmesi için çalışmanın ispatlanması gerekir. Kurumca tespit edilemeyen sigortalı, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurup çalışmasını ispatlayabilir.[2]
Sigortasız çalıştırılma, işçi için bildirim beklemeden fesih hakkı da doğurabilir. Kanunun işçiye tanıdığı haklı nedenle derhal fesih sebepleri arasında, işverenin ücret ve çalışma şartlarına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sayılır.[3] Fesih haklı nedene dayanıyorsa kıdem tazminatı hakkı korunur.[1]
Alacak kalemleri ve istenebilme şartları aşağıdaki gibidir.
| Alacak kalemi | Şart ya da kapsam |
|---|---|
| Kıdem tazminatı | Hizmet süresi dolmuş ve sözleşme hak veren biçimde sona ermiştir |
| İhbar tazminatı | İşveren bildirim süresine uymadan feshetmiştir, tutar bildirim süresi ücretidir[4] |
| Ücret alacağı | Çalışma boyunca hak edilen ücrettir |
| Fazla mesai | Fazla çalışma yapıldıysa zamlı ücret istenir[5] |
| Yıllık izin ücreti | Sözleşme sona erince kullanılmayan izin sürelerinin ücreti ödenir[6] |
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti için kanun beş yıllık zamanaşımı süresi öngörür.[7]
Fesih haklı nedene dayanıyorsa neler istenebileceğini haklı fesihte işçi alacakları yazısında görebilirsiniz. Tutarı kendiniz bulmak isterseniz kıdem tazminatı hesaplama yazısındaki adımları izleyin.
İlgili sorular
