Sigortasız çalışma, tanık, yazılı kayıt ve ödeme belgeleri birlikte sunularak ispatlanır. Resmi kayıt olmadığından çalışmanın fiilen yapıldığını gösteren her delil değer taşır, sonuç da iş mahkemesinin kararıyla kesinleşir.

Genel kural, bir vakıayı ileri süren tarafın onu ispat etmesidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre ispat yükü, iddia edilen vakıadan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu yüzden çalıştığını söyleyen kişi işe başladığı günü, görevini ve işyerini gösterebilmelidir. Sigortasız çalışmada ispatın temelini genellikle tanıklar oluşturur. Tanık anlatımları, tutarlı ve birbirini destekliyorsa mahkeme için güçlü bir dayanak olur.

Tanık göstermek için tanık listesinin mahkemeye sunulması gerekir. Kanun, listede adı ve tebliğe elverişli adresi bulunmayan kişinin dinlenemeyeceğini, ikinci bir liste verilemeyeceğini düzenler. Bu nedenle listeyi eksiksiz hazırlamak önemlidir. İşyerinde birlikte çalışmış kişiler, komşu esnaf ve düzenli gelen müşteriler tanık olabilir.

Tanığı güçlendiren yazılı ve elektronik delillerden bazıları şunlardır.

Maaşın yattığı banka hesap dökümü
İşverenle yazışmalar
Kamera ve giriş kartı kayıtları
İşyeri telefonundan atılan siparişler
Fotoğraflar ve imzalı evraklar

İşveren de işyeri defter, kayıt ve belgelerini on yıl süreyle saklamak ve denetimde ibraz etmek zorundadır. Bu kayıtların istenmesi mahkemeden talep edilebilir.

Çalışmanızı Kurum kayıtlarında görmek için hizmet tespit davası açmanız gerekir. Kanun, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak belirli bir süre içinde iş mahkemesine başvurmayı öngörür. Delilleri nasıl sunacağınız ve davayı nasıl açacağınız ayrı konulardır. Hangi delillerin geçerli sayıldığı dosyaya göre değiştiğinden bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.

Kaynaklar

İlgili sorular