Sözleşmeden doğan şufa hakkı, malik taşınmazı satarsa belirli bir kişiye öncelikle satın alma yetkisi veren ve taraflarca kurulan haktır. Bu sözleşme ancak yazılı şekilde yapılırsa geçerlidir.[1] Kira sözleşmesine kiracı lehine konan önalım kaydı buna örnektir.
- Hak en çok on yıllık süre için kararlaştırılabilir ve tapu siciline şerh edilebilir.[2]
- Şerh verilen hak, şerhte belirtilen sürede ve koşullarla her malike karşı kullanılabilir.[3]
- Aksine anlaşma yoksa hak devredilemez, ancak miras yoluyla geçer.[4]
- Sözleşmede aksi öngörülmemişse hak sahibi taşınmazı, satıcının üçüncü kişiyle kararlaştırdığı koşullarla kazanır.[5]
Hak, taşınmazın satışında ya da ekonomik bakımdan satışa eşdeğer her türlü işlemde kullanılabilir.[6] Miras taksimi bu bakımdan önemlidir. Taşınmazın mirasın paylaşımında mirasçılardan birine özgülenmesi, cebri artırmayla satışı ya da kamu hizmetleri ve benzeri amaçlarla edinilmesi hallerinde önalım hakkı kullanılamaz.[6]
Hak sahibi, hak şerh edilmiş ve taşınmaz alıcı adına tescil edilmişse alıcıya, aksi halde satıcıya karşı, satışın kendisine bildirildiği tarihten başlayarak üç ay ve her halde satıştan başlayarak iki yıl içinde dava açmak zorundadır.[7]
Paydaşların kanundan doğan hakkı yasal şufa hakkı yazısında, davanın kime açılacağı şufa hakkının muhatabı yazısında ele alınıyor.
İlgili sorular