İstifa dilekçesi baskıyla imzalatılmışsa işçi, bu iradenin geçerli olmadığını ileri sürebilir ve fesih işverence yapılmış gibi sonuç doğurmasını talep edebilir. Önemli olan, baskının gerçekten bulunduğunu ispat edebilmek ve süreleri kaçırmamaktır.
Hukuk, korkutma sonucu yapılan sözleşmede kişinin bağlı olmayacağını kabul eder. Korkutma için kendisinin ya da yakınlarının kişilik haklarına veya malvarlığına yönelik ağır ve yakın bir zarar tehlikesinin doğduğuna inanmakta haklı olmak yeterlidir. Bir hak veya yetkinin kullanılacağı tehdidiyle aşırı menfaat sağlanması da korkutma sayılır. Bu hükümler uygulamada istifa gibi tek taraflı irade beyanlarına da kıyasen uygulanır. “İmzalamazsan hakkında şikayette bulunur, tazminat çıkarırım” şeklindeki baskı bunlara örnektir.
İşçi için kritik nokta zamandır. İradesinin sakatlığını öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmezse, onamış sayılır. Daha önemlisi, istifa geçersizse fesih işverence yapılmış sayılacağı için, işe iade davasında öngörülen süre kısadır. Fesih bildirimi işçiye ulaştığı günden başlayarak bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir. İşe iade yolu yalnızca belirli işyeri büyüklüğü ve kıdem koşullarını taşıyan işçiler için açıktır. Diğerleri tazminat alacaklarına başvurabilir.
İspat yükü iddia eden işçidedir. Delil olarak şunlar değerlendirilir.
- Baskıyı gösteren tanıklar
- Taraflar arasındaki yazışmalar
- İşyeri kayıtları
- İstifa dilekçesinin tarihi ve yazılış biçimi
- İmza sonrası davranışlar
- İstifadan hemen sonra yapılan itiraz
Yargıtay uygulamasında istifa dilekçesinin işçiye imzalatıldığı kanaatine varılırsa fesih işverence yapılmış kabul edilir ve işçi lehine sonuç doğar. Suç oluşturan bir tehdit varsa şikayet yolu da açıktır.
Dava açma ayrıntıları işe iade davasının açılması yazısında, ibraname konusu istifa sırasında imzalanan ibraname yazısında yer alır. Süreler kısa olduğundan bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.37
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.38
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.39
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.190
İlgili sorular