Evlilik izni için aranan temel şartlar, İş Kanunu kapsamında işçi olmak ve evlenmiş olmaktır. Kanun metni ayrıca kıdem, çalışma süresi ya da sözleşme türü gibi bir şart saymaz.
İş Kanunu ek m.2 hükmü şöyledir.
“İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise on gün ücretli izin verilir.”
Bu cümleden çıkan ilk sonuç, hakkın doğrudan kanundan doğduğu ve işverenin lütfuna bağlı olmadığıdır.
Birinci şart, iş ilişkisinin 4857 sayılı Kanun kapsamında olmasıdır. Kanun, iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiyi işçi sayar. Çalışan grubuna göre uygulanacak düzenleme aşağıdaki gibidir.
| Çalışan grubu | Uygulanacak düzenleme |
|---|---|
| İş sözleşmesiyle çalışan işçi | İş Kanunu hükmü, üç gün ücretli izin |
| Ev hizmetleri ile deniz ve hava taşıma işleri | Kanun uygulanmaz, kendi mevzuatlarına bakılır |
| Devlet memuru | Devlet Memurları Kanunu’nun mazeret izni maddesi, izin süresi farklıdır |
Kapsamda olmak tek başına yeterli değildir. İkinci şart da aranır.
Bu şart, evliliğin gerçekleşmiş olması ve bunun belgelenebilmesidir. İşverenler genellikle evlenme cüzdanı örneği ya da nüfus kayıt örneği ister. Belge sunmak kanunda ayrıca yazılı bir koşul olmasa da ispat açısından önem taşır. Talebin işverene önceden ve yazılı biçimde iletilmesi de uyuşmazlığı önleyen bir adımdır. Belgeyi vermeden önce bir kopyasını saklamak da faydalıdır.
Deneme süresindeki işçilerin hakkı konusunda kanun ayrım yapmaz. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi daha lehe düzenleme getirebilir. Kapsama girip girmediğinizden emin değilseniz bir avukatın değerlendirmesi önem taşır. Hakkın verilmemesi halinde izlenecek yol ve gün sayımı ayrı yazılarda ele alınmıştır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu ek m.2
- 4857 sayılı İş Kanunu m.2
- 4857 sayılı İş Kanunu m.4
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.104
İlgili sorular