Hayır. Yasal önalım hakkı, paydaşın payını üçüncü kişiye satması halinde doğar.[1] Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’ne göre satış malın para ile değiştirilmesidir. Mal mal ile değiştirildiğinde trampa söz konusu olur ve önalım hakkı kullanılamaz.
Kanun mal değişim sözleşmesini, yani trampayı, satıştan ayrı tanımlar. Bu sözleşmede taraflardan biri bir şeyin zilyetlik ve mülkiyetini, diğeri de karşı edim olarak başka bir şeyin zilyetlik ve mülkiyetini devretmeyi üstlenir.[2] Payın karşılığında para değil başka bir mal verilmesi bu nedenle önalımı doğurmaz.
Daire, tapu kaydında edinme sebebi açıkça satış görünen bir işlemde önalım davasının kabulünü onamıştır. Bir bölge adliye mahkemesi de resmi senette satış olarak görünen devrin aslında trampa olduğu savunmasını, bunu gösteren belge sunulmadığı ve iddia salt tanıkla ispatlanamayacağı için kabul etmemiş, Yargıtay bu yöndeki temyiz itirazını yerinde görmemiştir.
Tersi durumda, tapuda trampa gösterilen devrin gerçekte satış olduğu iddiası şufa davasında muvazaa iddiası olarak incelenir. Sözleşmeden doğan önalım hakkında ise kanun daha geniştir. Hak, taşınmazın satışı ya da ekonomik bakımdan satışa eşdeğer her türlü işlemin yapılması hallerinde kullanılabilir.[3] Bu türün işleyişi sözleşmeden doğan şufa hakkı başlığında açıklanıyor.
İlgili sorular