Brüt maaş sabit olsa bile net maaş her ay aynı çıkmayabilir. Bunun en sık nedeni kesintilerin değişmesidir. Net maaşın düşmesi tek başına hukuka aykırı değildir, fakat farkın nereden geldiğini bordrodan açıkça görebilmek işçinin hakkıdır.
Brüt ücretten önce sigorta primi işçi payı ve işsizlik sigortası primi, sonra gelir vergisi ve damga vergisi düşülür. Gelir vergisi, takvim yılı boyunca biriken matrah üzerinden artan dilimlere göre hesaplandığı için, vergi diliminin yükseldiği aylarda aynı brüt ücretten daha yüksek kesinti yapılır ve net maaş azalır. Eksik gün, ücretsiz izin ya da değişen ek ödemeler de net tutarı oynatabilir.
Bu hesapların doğru yapılıp yapılmadığı ücret hesap pusulasından izlenir. İşveren pusulada ödeme gününü, ilgili dönemi, fazla çalışma gibi eklemeleri, vergi ve prim kesintilerini, avans mahsubu ve icra kesintilerini ayrı ayrı göstermek zorundadır.[1] Pusulada açıklanamayan bir kesinti varsa işverenden yazılı olarak gerekçe istenmelidir.
İşveren, toplu sözleşme veya iş sözleşmesinde gösterilen sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez, yapılan kesinti işçiye derhal sebebiyle bildirilir.[2] İşçinin rızası olmadıkça işverenin işçiden olan alacağı ücret borcuyla takas edilemez.[3]
Bordrodaki brüt rakam da azalmışsa mesele kesintiden çıkar. Bu, işçinin yazılı onayını gerektiren bir çalışma koşullarında değişiklik olur.[4] Maaş net konuşulup sonradan brüte çevrildiyse net ve brüt dönüşümü yazısına, bankaya yatan tutar bordrodan azsa bordro farkı yazısına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
