Bu alacakların hepsi brüt ücret üzerinden hesaplanır. Sonra yasal kesintiler düşülerek işçiye net rakam ödenir. Bir işçinin hakkını hesaplarken “brüt mü net mi” sorusunun cevabı bu yüzden hep brüttür. Yalnızca kesinti kalemleri alacağa göre değişir.

Kıdem tazminatı, İş Kanunu’ndan önceki 1475 sayılı kanunun hala yürürlükte olan 14. maddesine göre işçinin her tam kıdem yılı için belirlenen gün sayısındaki ücreti üzerinden ödenir. Hesaba giren ücret, yalnız çıplak maaş değil, para veya para ile ölçülebilen düzenli menfaatlerle birlikte bulunan giydirilmiş brüt ücrettir. Tablo, alacakların esas aldığı ücreti ve kesintileri yan yana koyar.

Alacak	Esas alınan ücret	Kesinti
Kıdem tazminatı	Giydirilmiş brüt ücret	Yalnız damga vergisi kesilir
İhbar tazminatı	Bildirim süresine ait ücret ve ek menfaatler	Gelir vergisi ve damga vergisi kesilir
Kullanılmayan izin ücreti	Fesih tarihindeki ücret	Bordro kesintileri yapılır
Fazla çalışma alacağı	Brüt hesaplanan ücret	Bordro kesintileri yapılır

Kıdem ve ihbar tazminatları sigorta primine esas kazanca dahil edilmez. İhbar tazminatı ücret niteliğinde kabul edildiği için gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabidir. Bu tutar ele geçen rakamı kıdem tazminatından farklı kılar.

Kullanılmayan yıllık izin ücretine ilişkin zamanaşımı sözleşmenin sona erdiği tarihten başlar. Mahkeme net ücret üzerinden anlaşmış işçide önce bu net tutarı brüte çevirir, sonra tazminatları ve alacakları buna göre belirler.

Hesap raporunda “brüt” ve “net” sütunları birbirine karıştırılmamalıdır. Ücretin türü için sözleşme düzenlemesi, bordro farkı için bordro ile banka farkı yazısına bakılabilir. Bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.

Kaynaklar

İlgili sorular