Fazla mesai, İş Kanunu’nda “fazla çalışma” adıyla geçer ve haftalık kırk beş saati aşan çalışmayı ifade eder.[1] Ölçü günlük değil haftalıktır. Akşam bir saat geç çıkmak, haftalık toplam sınırın altında kalıyorsa tek başına fazla mesai doğurmaz.
Haftalık süreyi sözleşme kırk beş saatin altında tutmuşsa, o süre ile kırk beş saat arasındaki çalışmanın adı “fazla sürelerle çalışma”dır.[1] Fazla çalışma ülkenin genel yararı, işin niteliği ya da üretimin artırılması gibi nedenlerle yaptırılabilir ve işçinin onayı alınmalıdır.[1] Arıza, acele iş ya da zorlayıcı sebep ortaya çıktığında yaptırılan zorunlu fazla çalışmada işyerinin normal işleyişini sağlayacak ölçü aşılmamalıdır.[2]
Denkleştirme düzeni uygulanan işyerlerinde durum farklıdır. Haftalık süre bazı haftalarda kırk beş saati aşsa da işçinin haftalık ortalama çalışma süresi normal süreyi geçmiyorsa bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.[1][3] Fazla çalışmanın karşılığı zamlı ücrettir, işçi isterse zamlı ücret yerine serbest zaman kullanabilir.[1]
Fazla mesai ücretinin nasıl bulunduğu hesaplama yöntemi yazısında, günlük sınırın aşılması halinde yapılabilecekler on bir saatlik sınır yazısında anlatılır. Ödenmeyen mesailer için işçinin başvurabileceği yollar ayrı bir yazıdır.
İlgili sorular