Mobbing yapan kişiye karşı üç ayrı yol kullanılabilir. Hukuk mahkemesinde tazminat davası, eylemler suç oluşturuyorsa ceza soruşturması ve kamu görevlilerinde disiplin süreci. Türk Ceza Kanunu mobbingi tek başına ayrı bir suç olarak düzenlemez. Bu nedenle ceza yolunda önemli olan, yıldırma sırasında hangi fiillerin işlendiğidir.

Hukuk yolunda davalı kural olarak işverendir. Borçlar Kanunu işvereni, işçilerin psikolojik tacize uğramaması için önlem almakla yükümlü tutar ve bu yükümlülüğe aykırılıktan doğan zararı tazmin ettirir. Kişilik hakkı zedelenen işçi manevi tazminat da isteyebilir. Yıldırmayı fiilen yapan yönetici veya çalışan ise kusurlu ve hukuka aykırı fiille zarar verdiği için haksız fiil hükümlerine göre ayrıca sorumlu tutulabilir.

Ceza yolunda, mobbing davranışları içinde yer alan fiiller tek tek değerlendirilir. Yıldırma sırasında işlenebilecek suçlar şunlardır.

Hakaret, onur kırıcı sözler ve somut fiil isnadı halinde
Tehdit suçu, kötülük yapacağından bahisle korkutma halinde
İş ve çalışma hürriyetinin ihlali, cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka bir davranışla
Cinsel taciz, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılmışsa cezası artırılır

Bu suçların bir kısmı şikayete bağlıdır. Şikayet süresi fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren altı aydır. Şikayet ve suç duyurusu Cumhuriyet Başsavcılığına yapılır ve ayrıntısı mobbing için suç duyurusu yazısında anlatılır. Ceza davası, hukuk davasının yerine geçmez. Tazminat için ayrıca iş mahkemesine gidilmesi gerekir.

Kamu görevlisi mobbing yapıyorsa kurum amirliği veya disiplin kuruluna başvurulabilir. İşlem idari nitelikteyse idare mahkemesi yolu da açıktır. İşçinin haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı hakkı da bu yollardan bağımsızdır. Hangi yolun hangi sırayla izleneceği delillere bağlı olduğundan bir avukatın değerlendirmesi önem taşır. Dava aşamaları için mobbing davası yazısına bakılabilir.

Kaynaklar

İlgili sorular