İşe iade davası, işverenin geçerli bir sebep göstermeden ya da gösterdiği sebep geçerli olmadan iş sözleşmesini feshetmesi halinde işçinin açtığı davadır. Mahkeme feshin geçersiz olduğuna karar verirse işveren işçiyi işe başlatmakla yükümlü olur. Başlatmazsa işçiye tazminat öder. Dava, işçiyi koruyan bir iş güvencesi mekanizmasıdır.
Kanun, işverenin belirsiz süreli sözleşmeyi feshedebilmesi için üç kaynaklı bir sebep arar. İşçinin yeterliliği, işçinin davranışları ya da işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri. Bu sebeplerden biri yoksa ya da yetersizse fesih geçersizdir. Sendika üyeliği, hamilelik, işverene karşı hak aramak gibi nedenlerin geçerli sebep sayılmayacağı da kanunda ayrıca belirtilmiştir.
Dava herkes için açılamaz. Aranan şartlar şunlardır.
- İşyerinde en az otuz işçi çalışması
- İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunması
- Sözleşmenin belirsiz süreli olması
Kimlerin bu koruma kapsamında olduğunu işe iade davası açma şartları yazısında ayrıca bulabilirsiniz. Başvuru yolu da bellidir. Önce arabuluculuk, ardından anlaşma olmazsa iş mahkemesi.
Yargılamada ispat yükü dikkat çekicidir. Fesih sebebinin geçerliliğini işveren ispatlamak zorundadır. İşçi ise feshin başka bir sebebe dayandığını ileri sürerse bunu kendisi kanıtlar. İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve sebebi açık biçimde yazmak durumundadır. Davranış veya verimle ilgili fesihlerde işçinin savunması önceden alınmalıdır.
Dava kazanılırsa işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmalıdır. Başlatmazsa işçiye en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat ödenir. Ayrıca çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar verilir. Bunların nasıl hesaplandığı için boşta geçen süre ücretine, sürelerin işleyişi için işe iade davası açma süresine bakabilirsiniz. Her olayın koşulları farklı olduğundan bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18
- 4857 sayılı İş Kanunu m.19
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20
- 4857 sayılı İş Kanunu m.21
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3
İlgili sorular