Emeklilik amacıyla işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alır. Ancak bunun için aylığa ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması ve bu hak için Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurması gerekir. 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi, işçinin bu iki durumu belgelemesini şart koşar.
Madde, yaşlılık, emeklilik ve malullük aylıklarını ya da toptan ödemeyi almak için yapılan ayrılışı kapsar. Toptan ödeme, 5510 sayılı Kanun’un 31. maddesinde düzenlenmiştir. Yaş şartını doldurduğu halde aylık bağlanmasına hak kazanamayan sigortalıya, kendi adına bildirilen primlerin güncellenmiş tutarı ödenir. Bu yolu seçen işçi de, ayrılışı toptan ödeme amacıyla yapıyorsa kıdem tazminatı isteyebilir.
5510 sayılı Kanun’un 28. maddesi uyarınca iş sözleşmesiyle çalışan sigortalı, yaşlılık aylığı için çalıştığı işten ayrıldıktan sonra yazılı istekte bulunur. Kıdem tazminatında da adımlar bu sırayla ilerler.
- İş sözleşmesi sona erer
- Ayrılış bildiriminde sebep olarak emeklilik yazılır
- Kuruma aylık başvurusu geciktirilmeden yapılır
Başvurmadan tazminat davası açılırsa belge eksikliği nedeniyle sorun çıkabilir.
Aylık ile tazminat birbirinin yerine geçmez. Aylığı Sosyal Güvenlik Kurumu, kıdem tazminatını işveren öder. İkisi ayrı haklardır. Çalışmaya devam ederken aylık bağlanmaz, bu nedenle ayrılışı aylık talebiyle eşzamanlı planlamak gerekir. İşveren hak kazanıldığı gerekçesiyle sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmişse, farklı bir değerlendirme gündeme gelir ve fesih sebebinin incelenmesi gerekir.
Şartların tamamlanıp tamamlanmadığını anlamak için kurumdan alınacak yazıya, düşük gün sayısıyla yapılan ayrılışlar için 3600 gün şartına ve çıkış kodunun etkisi için işten çıkış koduna bakabilirsiniz. Hak kazanma tarihi tartışmalıysa bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.
Kaynaklar
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.28
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.31
İlgili sorular