Zamanaşımı ile hak düşürücü süre arasındaki temel fark, sürenin dolmasının sonucunda ve hakimin buna kendiliğinden bakıp bakmamasındadır. Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hakim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz.[1] Hak düşürücü süre geçince ise hak kullanılamaz hale gelir ve yerleşik uygulamada hakim bu süreyi taraflar ileri sürmese de kendiliğinden dikkate alır.
İş hukukunda iki sürenin de tipik örnekleri var. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.[2] İşveren bu süreyi savunmasında ileri sürmezse mahkeme eski tarihli alacakları da hesaba katar.[1] Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışa dayanan derhal fesih yetkisi ise öğrenilen günden başlayarak altı iş günü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçince kullanılamaz.[3] Yerleşik uygulamada bu süre hak düşürücü sayılır, kaçırılırsa aynı olaya dayanarak haklı fesih yapılamaz.
Zamanaşımı dava açılması, icra takibi ya da borçlunun borcu ikrar etmesi gibi sebeplerle kesilir.[4] Kesilmeyle yeni bir süre işlemeye başlar.[5] İş uyuşmazlığında arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede ise zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.[6]
Alacak türlerine göre süreler için iş davası alacaklarındaki zamanaşımı yazısına, fesihten sonra işlemeye başlayan başvuru süresi için işe iade davasının süresine bakabilirsiniz. Haklı feshin nasıl yapılacağı işçinin haklı fesih yolu yazısında anlatılıyor.
İlgili sorular
