Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi beş yıldır. İş Kanunu’na sonradan eklenen hüküm, iş sözleşmesinden doğan yıllık izin ücretinin yanı sıra kıdem tazminatı, bildirim şartına uyulmamasından kaynaklanan tazminat, kötüniyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine aykırı feshe bağlı tazminat için de aynı süreyi öngörür. Bu süre dolduktan sonra alacak dava edilse bile işveren zamanaşımı itirazı ile talebi sonuçsuz bırakabilir.
Süre, tazminatın istenebilir hale geldiği, yani iş sözleşmesinin sona erdiği günden işlemeye başlar. İşçi hala aynı işyerinde çalışırken kıdem tazminatı talep edilemeyeceği için çalışma süresi boyunca zamanaşımı işlemez. Sayım ayrılış tarihinden başlar.
Zamanaşımı süresi durabilir de kesilebilir de. Tabloda iki halin sebepleri ve sonuçları yan yana yer alır.
| Durum | Sebep | Sonuç |
|---|---|---|
| Durma | Dava şartı olan arabuluculuğa başvurulması | Başvuru tarihinden son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı ve hak düşürücü süre işlemez |
| Kesilme | İşçinin dava açması veya icra takibi başlatması | Süre yeniden başlar |
| Kesilme | İşverenin borcu kabul etmesi veya kısmen ödemesi | Süre yeniden başlar |
Kesilme önceki süreyi sıfırlar, durma ise yalnızca o dönemin sayılmamasını sağlar.
Dikkat edilmesi gereken nokta, kanundaki kesilme sebepleri arasında ihtarnamenin sayılmamasıdır. İşverene noter ihtarnamesi göndermek talebi belgelemeye yarar, ancak tek başına zamanaşımını kesmez. Beş yılın dolmasına yakın bir alacak için ihtarname ile yetinmeyip arabuluculuğa başvurmak veya dava açmak gerekir.
Zamanaşımı itirazı mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz, borçlunun yani işverenin ileri sürmesi gerekir. İşveren ileri sürmezse mahkeme süreye bakmadan alacağı değerlendirir.
Sürenin yaklaştığını düşünüyorsanız hemen ödemeyen işverene karşı izlenecek adımları uygulamak, tutarı ise hesaplama yönteminden ön görmek yararlıdır. Başlangıç tarihi tartışmalı olan olaylarda bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu ek m.3
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.154
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.161
İlgili sorular