Haklı fesih, tarafların bildirim süresini beklemeden iş sözleşmesini derhal sona erdirmesidir. Nedenler 4857 sayılı Kanun’un 24. maddesinde işçi, 25. maddesinde işveren için sınırlı sayıda gösterilmiştir. Bu listenin dışındaki bir sebep, tek başına haklı fesih sayılmaz.
İşçi açısından üç grup vardır.[1]
- Sağlık sebepleri, işin işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması ya da işçinin sürekli buluştuğu kişinin bulaşıcı hastalığa tutulmasıdır.
- Ahlak ve iyi niyete aykırı haller arasında işverenin işçiyi yanıltması, şeref ve namusuna dokunan söz ve davranışlar, cinsel taciz, ücretin ödenmemesi ya da eksik hesaplanması sayılır.
- Zorlayıcı sebepler, işyerinde bir haftadan fazla işi durduracak hallerdir.
İşveren için sağlık, ahlak ve iyi niyet ile zorlayıcı sebeplere ek olarak dördüncü bir başlık vardır. İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın bildirim süresini aşması da haklı fesih sebebidir.[2] Ahlak ve iyi niyete aykırı haller arasında yanıltıcı beyan, hırsızlık ve güveni kötüye kullanma, izinsiz ve ardı ardına devamsızlık, hatırlatılan görevi yapmamakta ısrar ve işin güvenliğini tehlikeye düşürme sayılır.[2]
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hallerde fesih hakkı, olayı öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde ve her halde olaydan itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.[3] Bu süreler sağlık ve zorlayıcı sebeplerde aranmaz.
Haklı fesih yapan işçi kıdem tazminatına hak kazanır, işverenin ahlak ve iyi niyet sebebiyle haklı feshinde ise kıdem tazminatı doğmaz.[4] İşçi, feshin sayılan sebeplere uymadığını düşünürse yargı yoluna başvurabilir.[2] Süre hesabı için altı iş günü kuralına, işçinin alacakları için haklı fesih alacaklarına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
