Fiili taksim kanıtlanırsa şufa hakkı genellikle kullanılamaz. Paydaşlar taşınmazı kendi aralarında bölüp ayrı yerleri kullanıyorsa, satıcının kullandığı yerde hak iddia etmemiş paydaşın o payın satışı üzerine önalım istemesi uygulamada dürüstlük kuralına aykırı sayılır ve dava reddedilir. Fiili taksimin varlığı keşif, tanık ve bilirkişiyle araştırılır.
Kanun önalımı, paylı mülkiyette bir payın üçüncü kişiye satılmasına bağlar.[1] Herkes haklarını kullanırken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır ve bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.[2] Fiili taksim savunması bu ilkeye dayanır. Bir bölge adliye mahkemesi, davacı ile payı satan paydaşın taşınmazda ayrı bölümleri kullandığını ve satıcının kullanımına itiraz etmeyen davacının önalım istemesinin dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığını kabul etmiş, Yargıtay bu kararı oy çokluğuyla onamıştır. Karşı oyda, tarım arazilerinde fiili taksimin önalıma engel olmaması gerektiği savunulmuştur.
Mahkeme fiili kullanımı yerinde inceler.
- Hakim taşınmaz başında keşif yapabilir ve gerektiğinde bilirkişiden yararlanır.[3]
- Mahkeme gerekli görürse tanığı şeyin bulunduğu yerde dinleyebilir.[4]
- Aynı davada bölge adliye mahkemesi, keşif yapılıp tanıklar keşifte dinlenmeden fiili taksime karar verilemeyeceği gerekçesiyle ilk kararı kaldırmıştır.
Sonraki yargılamada keşif, bilirkişi raporu, tanık beyanları ve hava fotoğrafları birlikte değerlendirilerek her paydaşın kullandığı alan belirlenmiştir. Hakkın genel koşulları için şufa hakkının şartlarına, davanın işleyişi için hisseli tapudaki önalım davasına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
