Sabit dereceler sisteminde her ipotek tapuda belli bir dereceye yerleşir ve öndeki ipotek kalksa bile sonraki alacaklı kendiliğinden öne geçmez. Rehnin sağladığı güvence, tescilde belirtilen rehin derecesiyle sınırlıdır.[1]
Sistem şu kurallarla işler.
- Taşınmaz rehni, sırada kendisinden önce gelecek olanın miktarının tescilde belirtilmesi kaydıyla ikinci ya da daha sonraki derecede de kurulabilir.[1]
- Farklı sıralarda kurulmuş rehin haklarından birinin terkin edilmesi, sonraki sıradaki rehinli alacaklıya boşalan dereceye geçme hakkı vermez. Terkin edilen rehin hakkı yerine yeni bir rehin hakkı kurulabilir.[2]
- Sonraki sıradaki alacaklıya boşalan dereceye geçme hakkı veren sözleşmenin geçerliliği resmi şekilde yapılmasına, ayni etki sağlaması tapu kütüğüne şerh verilmesine bağlıdır.[2]
Dereceler satışta belirleyici olur. Rehinli taşınmazın satış bedeli alacaklılar arasında sıralarına göre dağıtılır, aynı sıradaki alacaklılara o sıraya düşen bedel alacakları oranında dağıtılır.[3]
Boş derece dağıtımda hesaba katılmaz. Sonraki sıradaki rehinden önce gelen bir rehin mevcut değilse, borçlu önceki bir rehin senedi üzerinde tasarruf etmemişse ya da önceki sıradaki rehinli alacak o derece için tescilde belirtilen miktardan azsa, satış bedeli boş derece hesaba katılmaksızın sonraki alacaklılara sıralarına göre dağıtılır.[4]
Derecenin tescildeki yeri için ipoteğin kurulması yazısına, satış ve dağıtım için ipoteğin paraya çevrilmesi yazısına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
