Muvazaa, tarafların gerçek amaçlarını gizlemek için sözleşmeye gerçek iradelerine uymayan bir görünüm vermesidir. Türk Borçlar Kanunu’nun 19. maddesi böyle bir işlemde sözcüklere değil gerçek ve ortak iradeye bakılmasını emreder. Maddeye göre bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.[1]
Aynı madde bir sınır da koyar. Borçlu, yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı kazanmış olan üçüncü kişiye karşı bu işlemin muvazaalı olduğu savunmasında bulunamaz.[1]
Yargıtay maddeyi şöyle uyguluyor.
- Danışıklı işlem yüzünden hakkı zarara uğrayan üçüncü kişi, tek taraflı ya da çok taraflı bu işlemin geçersizliğini ileri sürebilir.
- Zararın kabulü için üçüncü kişinin işlemi yapandan alacaklı olması ve işlemin alacağın ödenmesini önlemek amacıyla yapılmış bulunması aranır.
- Mirasbırakanın tapulu taşınmazını gerçekte bağışlamak isterken tapuda satış göstermesi muris muvazaası sayılır.
- Şirket payı ya da marka devri gibi tapu dışındaki işlemlerde genel muvazaa hükmü olan 19. madde uygulanır.
İspatta taraf ile üçüncü kişi ayrılır. Hukuki işlemlere ve senetlere karşı üçüncü kişilerin muvazaa iddialarında tanık dinlenebilir.[2] Yargıtay, sözleşmenin tarafı olmayan mirasçının muvazaayı her türlü delille kanıtlayabileceğini kabul eder.
Dava açmayı düşünenler muvazaa davasının amacı ve dava süresi yazılarına bakabilir. Miras tarafında tenkisle karşılaştırma tenkis ve muris muvazaası farkı yazısında.
İlgili sorular
