Tenkis davası geçerli bir kazandırmayı saklı pay sınırına indirir, muris muvazaası davası ise satış gibi gösterilen devrin geçersizliğine dayanır. Tenkisi yalnız saklı payının karşılığını alamayan mirasçı isteyebilir.[1]
Muris muvazaasının kanundaki dayanağı sözleşmelerin yorumuna ilişkin kuraldır. Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde, tarafların gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.[2] Hukuk Genel Kurulu’na göre mirasbırakan, mirasçısından mal kaçırmak için gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazı satış gibi göstermişse görünürdeki satış gerçek iradeye uymadığı, gizli bağış da şekil koşulunu taşımadığı için geçersizdir. Bu davayı saklı payı olsun olmasın miras hakkı çiğnenen her mirasçı açabilir.
| Ölçüt | Tenkis davası | Muris muvazaası davası |
|---|---|---|
| Dayanak | Saklı payın zedelenmesi | Devrin muvazaalı olması |
| Davacı | Saklı paylı mirasçı | Miras hakkı çiğnenen her mirasçı |
| Süre | Bir yıl ve her halde on yıl | Kural olarak süreye bağlı değil |
| Sonuç | Kazandırma saklı payı aştığı ölçüde indirilir | Devir geçersiz sayılır, tapu kaydının iptali istenir |
Süre farkı sonucu belirleyebilir. Tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşer.[3] Muvazaanın ileri sürülmesi ise Hukuk Genel Kurulu’na göre kural olarak zamanaşımına ya da hak düşürücü süreye tabi tutulmamıştır.
Ayrıntı için muris muvazaası yazısına, süreler için muvazaa davasında süre ve tenkis davasında hak düşürücü süreler yazılarına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
