Kıdem tazminatından kural olarak yalnızca damga vergisi kesilir. Kanuna göre ödenen tazminatta gelir vergisi kesilmez, sigorta primi de hesaplanmaz. Bu nedenle işçinin eline geçen tutar, brüt hesaplanan tutara çok yakındır. İşverenin başka kalemler için kesinti yapması hukuken tartışmalıdır.
Tazminatın bordroda gelir vergisi ve prim kesintisi içermemesi, kıdem tazminatının ücret sayılmamasından kaynaklanır. Bordroda bu kalemler görünüyorsa tutarı kontrol etmek gerekir. Fazla kesilen tutar işverenden istenebilir. Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kanundaki miktarın üzerine çıkarılan bölümün vergisel durumu ayrıca değerlendirilir.
Mahsup kesinti sayılmasa da sık karşılaşılan bir kalemdir. Kanun metninde yer alan ifade. “Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı veya ikramiye ödenmez.” Dolayısıyla aynı çalışma dönemi için işçiye daha önce kıdem tazminatı niteliğinde bir ödeme yapılmışsa, işveren bunu ödeyeceği tutardan düşebilir. Bu ödemenin gerçekten kıdem karşılığı olduğunu ve hangi döneme ait olduğunu belgelerle göstermesi gerekir.
Hangi kalemin kesildiğini, hangisinin kesilmediğini tablo birlikte gösterir.
| Kalem | Durum |
|---|---|
| Damga vergisi | Kesilir |
| Gelir vergisi | Kesilmez |
| Sigorta primi | Hesaplanmaz |
| Mahsup | Daha önce ödenen kıdem niteliğindeki tutar düşülebilir ve işveren bunu belgelemelidir |
| İşverenin avans, zimmet veya ceza alacağı | Ayrı hukuki dayanak ve ispat gerekir |
İşçinin yazılı onayı yoksa tek taraflı düşülen tutar, tazminat davasında eksik ödeme olarak ileri sürülebilir. İşveren alacağı varsa onu ayrıca tahsil yoluna başvurmalıdır.
Ödeme alırken dekontta ve bordroda tazminatın brüt tutarını, düşülen vergiyi ve net tutarı ayrı ayrı görmek önemlidir. Ödeme eksik ya da gecikmişse işverenin ödememesi halinde izlenecek yolu inceleyin. Tutarın nasıl çıktığını anlamak için hesaplama yöntemine, ihbar tazminatıyla karışmaması için de iki tazminatın farkına bakın. Bordroda anlaşılmayan bir kesinti varsa bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.
Kaynaklar
İlgili sorular
