Hibede şufa hakkı kullanılamaz, çünkü önalım payın satışında doğar. Akrabaya yapılan satışta ise kural olarak kullanılabilir. Ancak tapuda satış görünen devrin gerçekte hibe ya da miras amaçlı olduğu ispatlanırsa önalım ileri sürülemez.
Kanun önalımı, paydaşın payını üçüncü kişiye satması haline bağlar.[1] Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, gerçek bir satış niteliği taşımayan pay devirlerinde önalımın doğmayacağını, hibede önalım sahibinin ödeyeceği bir bedel bulunmadığını belirtir. Tapuda bağış yoluyla yapılan devirlerde bu yüzden önalım hakkı kullanılamaz.
Akrabaya satış konusunda Yargıtay’ın ilgili dairesinin ölçütleri şunlardır.
- Paydaş payını eşine, çocuğuna ya da bir akrabasına satış göstererek devretmiş ve işlemin gerçekte miras hakkına bağlı ya da hibe amaçlı olduğu ispatlanmışsa önalım davası reddedilir.
- Bu savunma tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir.
- Kuralın uygulanması için alıcının satış tarihinde doğrudan mirasçı olması gerekmez, akraba olması yeterlidir.
- Her akraba satışında hibe ya da miras amacının varlığı ayrıca ispatlanmalıdır.
Alıcı satıştan önce taşınmazda zaten paydaşsa ayrı bir engel vardır. Hukuk Genel Kurulu’na göre paydaş üçüncü kişi sayılmaz ve ona karşı önalım kullanılamaz.
Tersine durumda davacı, resmi senette bağış görünen devrin gerçekte satış olduğunu ileri sürer ve bu iddia şufa davasında muvazaa kurallarına göre incelenir.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.732 ↩
İlgili sorular
