Menfi tespit davası, borçlunun icra takibinden önce ya da takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için açtığı davadır.[1] Dava borçlu lehine sonuçlanırsa takip derhal durur, ilam kesinleşince icra kısmen ya da tamamen eski hale iade edilir.[1]
Genel olarak tespit davasıyla bir hakkın ya da hukuki ilişkinin varlığının veya yokluğunun belirlenmesi istenir.[2] Davacının bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.[3] Bu şartın uygulamadaki karşılığı hukuki yararın nasıl arandığı sorusunda ele alınır.
Davanın takipten önce ya da sonra açılması tedbir imkanını değiştirir.
- Takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verebilir.[1]
- Takipten sonra açılan davada takip tedbirle durdurulamaz. Borçlu yalnız teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.[1]
Tedbir alınmamış, borç da ödenmişse dava istirdat davası olarak devam eder.[1] Dava, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde ya da davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.[1] Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa borçlunun talebi üzerine, dava sebebiyle uğradığı zararın alacaklıdan tahsiline karar verilir. Bu zarar takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.[1]
İlgili sorular
