Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden davalıdadır. Yargıtay güncel bir kararında bu ilkeyi tekrarlamıştır. Kambiyo senedine dayalı davalarda ise borçlu olmadığını kural olarak davacı borçlu ispat eder.
Genel kurala göre taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.[1] İspat yükü, kanunda özel düzenleme yoksa iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan lehine hak çıkaran tarafa aittir.[2] Kanuni bir karineye dayanan taraf ise yalnız karinenin temelini oluşturan vakıayı ispatla yükümlüdür.[3]
Uygulamadaki ayrımlar şöyledir.
- Yargıtay başka bir güncel kararında, kambiyo senetleri sebepten bağımsız olduğundan bu davalarda ispat yükünün davacı borçluya ait olduğunu belirtmiştir. Aynı kararda, alacaklı senedin düzenlenme sebebini açıklarsa ispat yükünün bu sebebi ileri süren alacaklıya geçtiği kabul edilmiştir.
- Yargıtay, açıklama içermeyen banka havalesinin mevcut bir borcun ödenmesi için yapıldığının karine sayıldığını, paranın avans olarak gönderildiğini iddia eden alacaklının bunu ispat etmesi gerektiğini belirtmiştir.
Borç ödendikten sonra açılan istirdat davasında davacı yalnız paranın verilmesi gerekmediğini ispatla yükümlüdür.[4] İki dava arasındaki fark için menfi tespit ve istirdat davası karşılaştırması, davanın şartları için menfi tespit davasının genel çerçevesi birlikte okunmalıdır.
İlgili sorular
