4A emeklisinin kök maaşı, yani Kanundaki formülle hesaplanan aylığı, son ücrete göre değil çalışma hayatının tamamındaki prime esas kazanca ve prim gününe göre belirlendiği için düşük çıkabilir. Yaşlılık aylığı, ortalama aylık kazanç ile aylık bağlama oranının çarpımıdır.[1]
Formüldeki her unsur aylığı aşağı çekebilir.
- Ortalama aylık kazanç, her yılın prime esas kazancı güncellenip toplam prim ödeme gün sayısına bölünerek bulunur.[1]
- Aylık bağlama oranı, toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 olarak uygulanır.[1]
- Güncelleme katsayısına tüketici fiyatlarındaki değişim oranının tamamı, gayri safi yurtiçi hasıla gelişme hızının ise yüzde 30’u girer.[2]
İlk defa 5510 sayılı Kanuna göre sigortalı olan işçide prim günü şartı 7200 gündür.[3] Bu günle emekli olan işçinin oranı, yirmi kez 360 gün karşılığı yüzde 40’ta kalır. Primi yıllarca alt sınırdan bildirilen işçide ortalama kazanç da düşük olur.
5510 sayılı Kanundan önce sigortalı olanlarda aylık, Kanunun yürürlüğünden önceki ve sonraki süreler için ayrı hesaplanan kısmi aylıkların toplamıdır.[4]
Oranın ve katsayının işleyişi aylık bağlama oranı yazısında, dönemlerin etkisi sigortalılık dönemleri yazısında anlatılıyor. Düşük bildirilen kazanç için asgari ücretten yatan sigorta yazısına bakabilirsiniz.
Kendi kök aylığınızı görmek için e-Devlet’ten kök maaş sorgulama yazısına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
