Zorunlu stajda ücret ödenmiyorsa önce stajın hangi kapsamda yapıldığına ve staj sözleşmesinde ne yazdığına bakmak gerekir. Çünkü ücret hakkı bu iki noktaya göre değişir. Ödenmeyen ücret için ilk adım işverene yazılı başvuru, ikinci adım okul veya üniversitenin staj biriminin devreye sokulması, sonuç çıkmazsa hukuki yoldur.
Mesleki Eğitim Kanunu, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ve mesleki ve teknik ortaöğretimde staj ya da tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere ödenecek ücrete kanundan gelen bir alt sınır getirir. Bu sınırın altında ücret ödenemez. Staj yapacak işletme bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan öğrenciler ise bu hükmün dışındadır. Yükseköğretim öğrencisinin stajında ücret, kural olarak taraflarca düzenlenen sözleşmeyle tespit edilir ve kanundaki alt sınır cümlesi onları açıkça saymaz.
Bu yüzden elinizdeki staj sözleşmesi veya protokolü çok önemlidir. Ücret yazıyorsa ve ödenmiyorsa bu bir alacaktır. Ücret hiç anılmıyorsa, işyerinin ve okulun staj yönergesi incelenmelidir. Gerçek çalışma süresini gösteren staj defteri, devam çizelgesi ve yazışmalar kayıt altına alınmalıdır.
Ödenmeyen ücretin tahsili için izlenecek sıra şöyledir.
- İşverene yazılı talep yapılır
- Okul veya üniversitenin staj birimine bildirimde bulunulur
- Gerekirse alacak davası düşünülür
Stajın eğitim ilişkisi mi yoksa fiilen iş ilişkisi mi olduğu bazen tartışılır. İş ilişkisi sayılan durumlarda iş uyuşmazlıklarına ilişkin kurallar, örneğin arabuluculuk şartı gündeme gelebilir. Hangisinin söz konusu olduğunu mahkeme, çalışmanın niteliğine ve işyerindeki fiili duruma bakarak belirler.
Kanun, staj yapan öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalığı sigortası bakımından sigortalı sayıldığını ve bu sigortanın primlerinin devletçe karşılandığını belirtir. Eğitim sırasında işyerinin kusuruyla meydana gelen iş kazalarında ise işveren sorumludur. Ücret ödenmemesi bu korumayı ortadan kaldırmaz. Stajın emeklilikte sayılıp sayılmadığı ise ayrı bir konudur. Benzer bir soru için gönüllü stajda ücret yazısına bakabilirsiniz. Süreler dolmadan bir avukatın değerlendirmesi önem taşır.
Kaynaklar
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu m.25
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.5
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3
İlgili sorular
