Yoklukta işlemin kurucu unsurlarından biri eksik olduğu için işlem hukuken hiç doğmamış sayılır. Butlanda ise işlem kurulmuştur ama içeriği emredici kurallara aykırı olduğundan başlangıçtan itibaren kesin olarak hükümsüzdür.
| Ölçüt | Yokluk | Mutlak butlan |
|---|---|---|
| Sakatlığın yeri | Kurucu unsur ya da kanuni şekil | İşlemin içeriği |
| İşlem doğmuş mu | Hiç doğmamış sayılır | Doğmuş ama sonuç doğurmaz |
| Nasıl ileri sürülür | Dava şart değil, gerekirse tespit davası | Hukuki yararı olan herkes ileri sürer |
| Süre | Süreye bağlı değil | Süreye bağlı değil |
Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı ya da konusu imkansız sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür.[1] Dernek genel kurul kararlarında iptal davası bir ve üç aylık sürelere bağlıdır, ama kanun kararların yok ya da mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumları saklı tutar.[2] Bu iki kavram, süreli iptal davasıyla ortadan kaldırılan iptal edilebilir kararlardan bu yönüyle ayrılır. Benzer bir ayrım mutlak butlan ile nisbi butlan arasında da yapılır.
Yargıtay’ın güncel bir kararına göre şekle ve kurucu unsurlara ilişkin emredici kurala aykırılık yokluk, içeriğe ilişkin emredici kurala aykırılık mutlak butlan sonucunu doğurur. Aynı karara göre yokluğu ileri sürmek için dava açmak gerekmez. Yok hükmündeki işleme dayanılarak işlem yapılmışsa açılacak dava iptal davası değil, tespit davasıdır. Mutlak butlanla sakat işlemi ise hukuki yararı bulunan herkes süreyle sınırlı olmadan ileri sürebilir, hakim de kendisine sunulan olaylardan anlaşılmak koşuluyla bunu kendiliğinden gözetir.
İlgili sorular
