Mutlak butlan, bir hukuki işlemin en baştan kesin olarak hükümsüz sayılmasıdır. Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür.[1]
Hükümsüzlük sözleşmenin yalnız bir kısmına ilişkinse diğer hükümler geçerli kalır. Bu hükümler olmadan sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa sözleşmenin tamamı kesin olarak hükümsüz olur.[1]
Şirket ve aile hukukunda kanun bazı kararları ve evlilikleri doğrudan batıl sayar.
- Pay sahibinin genel kurula katılma, asgari oy ve dava haklarını sınırlandıran ya da ortadan kaldıran genel kurul kararları batıldır.[2]
- Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan genel kurul kararları da batıldır.[2]
- Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması evlenmeyi mutlak butlanla batıl kılar.[3]
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun güncel bir kararına göre şirketler için sayılan butlan halleri örnek niteliğindedir ve sayılmayan durumlarda Borçlar Kanunundaki kesin hükümsüzlük kuralı uygulanır. Aynı karara göre batıl işlem kural olarak düzeltilemez, hukuki yararı bulunan herkes bunu bir süreyle sınırlı olmadan ileri sürebilir.
Evlilikte sonuç farklıdır. Batıl bir evlilik ancak hakimin kararıyla sona erer ve mutlak butlan halinde bile hakimin kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur.[4]
Kesin hükümsüzlüğün iptal edilebilirlikten nasıl ayrıldığını iki butlan türünün karşılaştırmasında, kira sözleşmelerindeki örneklerini kirada geçersiz sayılan şartlar yazısında bulabilirsiniz.
İlgili sorular
