Genel yaş şartını beklemeden aylık almanın kanundaki üç yolu malullük aylığı, çalışma gücü kaybı olan sigortalıya tanınan yaşlılık aylığı ve halk arasında yıpranma payı denen fiili hizmet süresi zammıdır. İlki çalışma gücü kaybına, ikincisi kayıp oranı ile sigortalılık süresine, üçüncüsü yapılan işin türüne bağlıdır.
| Yol | Aranan süre ve prim |
|---|---|
| Malullük aylığı, kayıp en az yüzde 60 | En az on yıllık sigortalılık ve 1800 gün |
| Yaşlılık aylığı, kayıp yüzde 50 ila 59 | En az 16 yıllık sigortalılık ve 4320 gün |
| Yaşlılık aylığı, kayıp yüzde 40 ila 49 | En az 18 yıllık sigortalılık ve 4680 gün |
Çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı malul sayılır.[1] Malullük aylığı, tablodaki süre ve prim şartını taşıyan sigortalıya, işinden ayrıldıktan sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması halinde bağlanır.[2] Bağ-Kur sigortalısının ayrıca prim borçlarını ödemiş olması zorunludur.[2] Kaybı bu oranın altında kalan sigortalı ise tablodaki şartlarla, yaş şartı aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanır.[3]
Fiili hizmet süresi zammında, kanundaki tabloda sayılan işlerde geçen çalışmanın her 360 günü için karşısında gösterilen gün sayısı prim gününe eklenir.[4] Eklenen süre, üç yılı geçmemek üzere, yasama organı üyeleri ile bakanlar için tamamı, diğer sigortalılar için yarısı kadar emeklilik yaş haddinden indirilir. İndirimden yararlanmak için yeraltı işlerinde en az 1800 gün, diğer işlerde en az 3600 gün çalışmış olmak gerekir.[4]
Ayrıntı için malulen emeklilik şartları yazısına, oran düşük çıktığında izlenecek yol için yüzde 60’ın altındaki oranlar yazısına, genel koşullar için 4A emeklilik şartlarına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
