Ceza soruşturmasında avukat yardımı ilk ifadeden önce alınabilir, davanın açılmasını beklemek gerekmez. Şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir.[1]
Kanunun şüpheli ve sanığa tanıdığı haklar şunlardır.
- İfade ve sorguda kişiye müdafi seçme hakkının bulunduğu ve müdafiin ifade veya sorguda hazır bulunabileceği bildirilir.[2]
- Müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan eden kişiye istemi halinde bir müdafi görevlendirilir.[3]
- Avukatın şüpheli veya sanıkla görüşme, ifade alma veya sorgu süresince yanında olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı engellenemez, kısıtlanamaz.[4]
Bazı hallerde müdafi, kişinin istemi aranmaksızın görevlendirilir. Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık çocuksa, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsizse durum budur.[5] Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlardaki soruşturma ve kovuşturmada da aynı kural uygulanır.[6]
Vekili bulunmayan mağdur veya şikayetçi, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı veya ısrarlı takip suçları ile kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda barodan avukat görevlendirilmesini isteyebilir.[7]
Sanığın duruşmaya gelmediği dosyalardaki müdafi görevlendirmesi kaçak sanık yazısında, şikayetçi taraf için vazgeçmenin sonuçları şikayetten vazgeçme yazısında, tutuklama talebinin dayanakları tutuklama nedenleri yazısında anlatılıyor.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.149/1 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.147/1 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.150/1 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.149/3 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.150/2 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.150/3 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.234/1 ↩
İlgili sorular
