Karşılıksız çek suçunda cezai sorumluluk, çekin karşılığını bankada bulundurmakla yükümlü olan çek hesabı sahibine aittir. Hesap sahibi bir tüzel kişiyse sorumlu, mali işleri yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesidir, böyle bir görevlendirme yoksa yönetim organını oluşturan gerçek kişilerdir.
Kanun, kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen çekle ilgili “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişiyi hamilin şikayeti üzerine cezalandırır.[1] Çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü kişi çek hesabı sahibidir.[2] Hesap sahibi tüzel kişiyse bu yükümlülük, tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesine, böyle bir belirleme yapılmamışsa yönetim organını oluşturan gerçek kişi ya da kişilere aittir.[2]
Gerçek kişi hesap sahibi, kendi adına çek düzenlemek üzere başkasını temsilci ya da vekil tayin edemez. Gerçek kişinin temsilcisi ya da vekili olarak çek düzenlenirse bu çekten doğan hukuki ve cezai sorumluluk hesap sahibine aittir.[3]
Cezadan ayrı olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, hesap sahibi gerçek ya da tüzel kişi, tüzel kişi adına çek keşide edenler ve çek bir sermaye şirketi adına düzenlenmişse ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır.[1] Yasaklı kişiler yasak süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamaz, ancak mevcut organ üyelikleri görev süresi sonuna kadar devam eder.[2] Suçun cezası ve unsurları ayrıca değerlendirilir.
İlgili sorular
