Katalog suç düzenlemesi kimseyi suçlu saymaz, yine de tutuklamayı kolaylaştırdığı gerekçesiyle masumiyet karinesi yönünden eleştirilir. Anayasa’ya göre suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.[1]
Eleştirinin hedefi tutuklama listesidir. Listedeki suçların işlendiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri varsa tutuklama nedeni var sayılabilir.[2] Eleştirenlere göre bu varsayım, kaçma ya da delilleri karartma tehlikesi somut olarak gösterilmeden tutuklamaya imkan verir, tutuklamayı tedbir olmaktan çıkarıp peşin cezaya yaklaştırır. Anayasa tutuklamayı kaçmayı, delillerin yok edilmesini veya değiştirilmesini önlemek amacına, bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallere bağlar.[3]
Madde “var sayılabilir” dediği için varsayım hakimi tutuklamaya zorlamaz. Kanun ayrıca şu sınırları koyar.
- İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiriyle ölçülü değilse tutuklama kararı verilemez.[4]
- Kararda kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedeninin varlığı, tedbirin ölçülülüğü, adli kontrolün yetersiz kalacağı somut olgularla gerekçelendirilir.[5]
- Tutuklama sebepleri bulunsa da şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilir.[6]
- Tutuklama kararına itiraz edilebilir.[7]
Varsayımın nasıl işlediği katalog suçlarda tutuklama, hangi suçların listede olduğu katalog suçlar yazısındadır.
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.38 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.100/3 ↩
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.19 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.100/1 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.101/2 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.109/1 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.101/5 ↩
İlgili sorular
