Tenkis davasında saklı payının zedelendiğini davacı mirasçı ispat eder. Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.[1] İspat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.[2]
İspat edilecek olgular kanundaki hesaptan çıkar.
- Tasarruf edilebilir kısım terekenin mirasbırakanın ölümü günündeki durumuna göre hesaplandığından, o günkü tereke ve indirilecek borçlar ortaya konur.[3]
- Tenkise tabi sağlararası karşılıksız kazandırmalar terekeye eklenir.[4]
- Tasarrufun, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aştığı gösterilir.[5]
Deliller bu olgulara göre seçilir. Resmi sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur.[6] Tapu kayıtları ile noterde düzenlenen vasiyetname ve sözleşmeler bu gruptadır. Çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren hallerde mahkeme, taraflardan birinin talebi üzerine ya da kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir.[7] Tereke mallarının değeri bu yolla belirlenir. Hakim, uyuşmazlık konusu hakkında bulunduğu yerde inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına da karar verebilir.[8]
Yargıtay’ın tenkis davalarına bakan dairesi, saklı payın zedelendiğinden söz edebilmek için kazandırma konusu ve kazandırma dışı terekenin tümüyle bilinmesini arar. Aynı daireye göre tasarruf oranını aşan her kazandırmada saklı payı zedeleme kastı var sayılmaz, gereken hallerde kast nesnel ve öznel unsurlarla belirlenir.
Hesabın adımları için tasarruf nisabı yazısına, hangi kazandırmaların hesaba girdiği için tenkise tabi tasarruflar yazısına bakabilirsiniz.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.190/1 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.507 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.508 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.560 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.7 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266/1 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.288/1 ↩
İlgili sorular
