TCK 53 hak yoksunluğu, kasten işlenen bir suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak kişinin belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasıdır.[1] Kişi bu hakları, mahkum olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar kullanamaz.[2]
Maddede beş hak grubu sayılır.[1]
- Kamu görevi üstlenmek, bu kapsamda milletvekilliği ile atamaya ya da seçime tabi memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmek
- Seçme ve seçilme ehliyeti
- Velayet hakkı, vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmak
- Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmak
- Bir kamu kurumunun ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tabi meslek veya sanatı serbest meslek erbabı ya da tacir olarak icra etmek
Seçme ve seçilme ehliyetine ilişkin bent hakkında Anayasa Mahkemesinin iptal kararı vardır ve bu karar resmi madde metnine işlenmiştir. Yargıtay ceza daireleri, iptal kararının infaz aşamasında gözetilebileceğini kabul eder.
Yoksunluğun iki sınırı vardır. Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş ya da fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış kişiler hakkında yoksunluk uygulanmaz.[3] Cezası ertelenen, denetimli serbestlikle infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlü, kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerini kullanmaya devam eder.[4]
Kapsam için yoksunluğun hangi mahkumiyetlerde ve ne kadar uygulandığı, bitiş için hak yoksunluğunun sona ermesi, başvuru yolları için yoksunluğa karşı kanun yolu yazısına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
