Yargıtay’ın güncel tenkis kararları, bu davanın sırası belli bir hesap üzerinden yürüdüğünü gösteriyor. Mahkeme önce terekeyi belirler, sonra saklı payın zedelenip zedelenmediğine bakar, en son tenkisin malın kendisinden mi yoksa para ile mi yapılacağını saptar. Sıraya uyulmadan kurulan hükümler bozulmuştur.
Hukuk Genel Kurulu’nun ve tenkis davalarına bakan dairenin kararlarında öne çıkan ilkeler şunlardır.
- Tenkis davası yenilik doğurucu bir davadır ve tasarrufu iptal etmez, saklı payı aştığı ölçüde mirasın açıldığı tarihten itibaren geçersiz kılar.
- Mirasçı saklı payını kazandırma dışında kalan terekeden alabiliyorsa tenkis davası açılamaz.
- Tasarruf edilebilir kısmı aşan bütün ölüme bağlı tasarruflar tenkise tabidir, sağlararası kazandırmalar ise yalnız kanunda sayılan gruplardan birine giriyorsa tenkis edilir.
- Tasarruf oranını aşan her kazandırmada saklı payı zedeleme kastı var sayılmaz, gereken hallerde kast nesnel ve öznel unsurlarla ayrıca belirlenir.
- Bölünemeyen belirli bir mal söz konusuysa davalıya seçim hakkı hatırlatılır ve ödenecek para malın karar tarihine en yakın değeri üzerinden hesaplanır.
- Mirasçı atanmasında bölünmez mal kuralı uygulanmaz, saklı pay oranında tenkise karar verilmesi yeterlidir.
İlkelerin dayanağı kanundadır. Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilir.[1] Bölünmez mal vasiyetinde vasiyet alacaklısının seçim hakkı ve karar günündeki değer ölçüsü de kanunda açıkça düzenlenmiştir.[2]
Bölünebilirlik araştırması için tenkis davasında malın paylaşılması yazısına, kapsam için tenkise tabi tasarruflar yazısına, hesap için tasarruf nisabı yazısına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
