Dolandırıcılığın temel şekli ve nitelikli halleri şikayete bağlı değildir, soruşturma şikayet aranmadan yürütülür. Kanun şikayeti iki durumda arar. Uzlaştırma ise suçun temel şeklinde mümkündür.
Şikayetin arandığı ilk durum, dolandırıcılığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesidir ve bu halde şikayet üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.[1] İkinci durum, suçun ayrılık kararı verilmiş eşin, aynı konutta yaşamayan kardeşin ya da aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımının zararına işlenmesidir. Bu halde ilgili akraba hakkında şikayet üzerine verilecek ceza yarı oranında indirilir.[2]
Şikayete bağlı hallerde yetkili kişi altı ay içinde şikayette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.[3] Süre, şikayet hakkı olanın fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar.[4]
Uzlaştırmada kanun, şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın 157. maddedeki dolandırıcılığı kapsama alır.[5] Aynı bentte nitelikli dolandırıcılığı düzenleyen 158. madde sayılmamıştır. Şikayete bağlı suçlar da uzlaştırma kapsamındadır.[6]
Uzlaşma teklifi yapılan kişi yedi gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır.[7] Uzlaşma sonucunda şüpheli edimini defaten yerine getirirse hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.[8]
Zararın giderilmesinin cezaya etkisi için etkin pişmanlık yazısına, nitelikli haller için nitelikli dolandırıcılık yazısına bakabilirsiniz.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.159/1 ↩
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.167/2 ↩
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73/1 ↩
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73/2 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/1-b ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/1-a ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/4 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/19 ↩
İlgili sorular
